Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 2015’ten bu yana ilk kez ABD topraklarına ayak bastı. Şi’yi taşıyan uçak Maryland eyaletindeki Andrews Hava Üssü’ne indi. Şi ve eşi Pıng Liyüen’i ABD Başkanı ve eşi karşıladı. Şi, ülkeye varışında yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamasında iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini söyledi. “Çin halkının büyük dirilişi” ile “Amerika’yı yeniden büyük yapma” vizyonlarının yan yana ilerleyebileceğini dile getirdi. Bu iki hedefin birbirini tamamlayarak dünyaya katkı sunabileceğini savundu.
Şi, işbirliğini ilişkilerin dayanağı olarak tanımladı. Yapıcı bir stratejik istikrar ilişkisini güçlendirmek istediklerini ifade etti. Liderlerin TSİ 19.00’da bir araya gelmesi planlandı. Görüşmenin ana başlıkları arasında tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin ihracatı yer alıyor. Ticari anlaşmazlıkların yanı sıra Orta Doğu’daki gelişmeler ve yapay zeka güvenliği de masaya yatırılacak. İkili, önceki geçici uzlaşmaların ardından ilişkilerdeki istikrarı sürdürmeye odaklanacak.
Zirvenin ağırlıklı konularından biri İran ve Orta Doğu’daki savaş olacak. Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarında taşımacılığın kesintiye uğrama ihtimali, küresel enerji güvenliği açısından risk oluşturuyor. ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını genişletmesi, Çin ile yürütülecek görüşmelerin ekonomik boyutunu da etkileyebilir. Yapay zeka güvenliği de zirvenin gündeminde. İki ülkenin, yapay zekanın yol açabileceği risklere karşı bilgi paylaşımını ve erken uyarıyı kapsayan bir diyalog başlatması bekleniyor. Ancak iki taraf farklı bir yol izliyor: ABD risklerin denetlenmesini önceliyor, Çin ise yapay zeka için daha geniş kapsamlı bir küresel yönetim kurulmasını istiyor.
ABD’li yapay zeka şirketleri, Çinli firmaların “damıtma” adı verilen yöntemle kendi modellerinden veri çaldığını öne sürüyor. Bu şirketler Washington yönetiminden önlem almasını istiyor. İddialar henüz doğrulanmadı. İki ülke daha önce ticari anlaşmazlıkları geçici olarak azaltmaya yönelik adımlar atmıştı. Varılan uzlaşma üç başlığı kapsıyordu: Karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementlerine uygulanan ihracat kontrollerinin hafifletilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların ertelenmesi. Trump’ın mayıs ayındaki Çin ziyaretinde istişare kurulları oluşturulması, kimi ürünlerde gümrük vergisi indirimlerinin ele alınması ve Çin’in ABD’den yolcu uçağı satın alması gibi başlıklarda mutabakata varılmıştı.
