Küresel jeopolitik gerilimler, akaryakıt piyasasında rafineri marjlarını yukarı çekti. Avrupa genelinde motorin fiyatları hızlı bir tırmanışa geçti. Almanya’da dizel fiyatlarındaki artış dikkat çekerken, ABD’de dizel ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. Bu tablo, rafineri marjlarına dair tartışmayı da beraberinde getirdi. Petrol ürünleri ticaretinde yaşanan sıkışma, maliyetleri doğrudan yukarı taşıyor. Piyasa oyuncuları, arz güvenliğine dair endişelerini koruyor. Özellikle kış aylarına girerken stok seviyelerinin düşük kalması, fiyat dalgalanmalarını daha da sertleştiriyor. Rafineriler, kapasite kullanım oranlarını artırmakta zorlanırken, ham petrol temininde yaşanan aksaklıklar üretim planlarını da baskı altına alıyor.
Rusya’da akaryakıt kısıtlaması uygulanan bölge sayısı 16’ya yükseldi. Ülkenin Amur Gaz Kimya Kompleksi’nde çıkan yangın da tedarik zincirine dair soru işaretlerini artırdı. Hürmüz Boğazı’nda LNG trafiğindeki düşüş, petrol akışını geride bıraktı. Cezayir’den yola çıkan bir LNG gemisinin Türkiye’ye ulaşması, Doğu Akdeniz hattındaki hareketliliği gösterdi. Gazprom, ABD’nin LNG hakimiyetinin Avrupa’da gaz fiyatlarını üç katına çıkardığını açıkladı. Bu açıklama, enerji arzında yaşanan dengenin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. Avrupa’daki depolama tesislerinin doluluk oranları mevsim normallerinin altında seyrederken, piyasa analistleri kış döneminde arz sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye cephesinde enerji ithalatı faturası mayısta yüzde 43,4 arttı. LPG ithalatı temmuzda yıllık bazda yüzde 4,6 azaldı; haziranda ise bu düşüş yüzde 8,4 olarak kaydedilmişti. Elektrik iletim altyapısına 2035’e kadar 28 milyar dolarlık yatırım planlanıyor. TPAO, Samsun açıklarındaki arama ruhsatının süresini uzattı. Şirket, deniz aşırı pazarlarda büyüme hedefi doğrultusunda yabancı ortaklıklarını derinleştirme yolunda ilerliyor. Bu çerçevede Pakistan, TPAO’nun sismik gemilerini sonbahar aylarında kendi karasularında ağırlamak için hazırlık yürütüyor.
Elektrik üretiminde yenilenebilir kaynaklar öne çıkıyor. Türkiye’de güneşten elektrik üretimi temmuzda 5,37 milyar kilovatsaatle rekor tazeledi. Çatılardaki 120 gigavatlık güneş potansiyeli, elektrik talebinin yüzde 45’ini karşılayabilir. Hibrit HES’ler Avrupa’da 25 gigavatlık yenilenebilir enerji potansiyeli barındırıyor. Keban HES, 52 yılda yaklaşık 294 milyar kilovatsaat enerji üretti. EPDK, hibrit yatırımlara 1500 megavat kapasite tahsisi yaptı. Denizüstü rüzgar YEKA ihalesi 2027’nin ilk çeyreğinde gerçekleştirilecek. Bu adımlar, enerjide dışa bağımlılığı azaltma hedefinin somut yansımaları olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin yıllık 10 milyar metreküp yenilenebilir biyometan üretim potansiyeli bulunuyor. Jeotermal enerji, yapay zeka çağının yeni elektrik kaynağı olarak değerlendiriliyor. Erzincan’da 2 jeotermal kaynak kiraya verilmek üzere ihaleye çıkarılacak. Kırşehir’de 2 jeotermal arama sahası ihaleye açıldı. Eksim Enerji, Koru Derneği’ne GES kurulumu desteği sağladı. EFG Elektrik’ten Avrupa’ya 7,7 milyon avroluk ihracat anlaşması imzalandı.
