Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Zirvesi, Batılı ülkelerin katılımı olmadan gerçekleşti. İki gün süren toplantı, grubun genişleme sürecinin ardından gelen ilk büyük buluşma olması nedeniyle ayrı bir önem taşıdı. Zirvede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, grubun işbirliğini güçlendirecek yeni bir aşamaya girdiğini söyledi. Şi, üyelere birbirlerine samimiyetle davranmaları ve farklılıklara saygı göstermeleri çağrısında bulundu. Çin lideri, gelecek yıl BRICS dönem başkanlığını üstleneceğini ve 19. zirveye ev sahipliği yapacağını duyurdu. Çin daha önce 2011, 2017 ve 2022 yıllarında da zirvelere ev sahipliği yapmıştı. Bu ev sahiplikleri, Pekin’in grup içindeki kurumsal ağırlığını ve sürekliliğini gösteren bir geçmiş olarak öne çıkıyor.
Zirvede ev sahibi Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de yer aldı. Liderler, devasa bir su havuzunun önünde grup fotoğrafı çektirdi. Toplantı mekanı “Birlikte inşa ederiz, birlikte yükseliriz” sloganıyla süslenmişti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da zirvede hazır bulundu. İran’ın bu düzeyde temsil edilmesi, genişleme sonrası grubun Orta Doğu’ya uzanan yeni ağırlığını yansıttı. Batı’nın yer almadığı bu tablo, küresel liderliğin farklı bir görünüme sahip olabileceğini gösterdi. Liderlerin bir aradaki görüntüsü, alternatif bir diplomatik merkezin sahneye çıktığı izlenimini güçlendirdi.
Şi Cinping, BRICS’in yirmi yıllık yolculuğunda dayanışma ve işbirliğinin her zaman güç kaynağı olduğunu belirtti. Üyelerin karşılıklı anlayışı derinleştirmesi gerektiğini ifade eden Şi, farklılıkların diyalog yoluyla yönetilmesi gerektiğini söyledi. Çin lideri, grubun tarihi genişlemesinin yepyeni bir safha açtığını dile getirdi. Bu safhada üye sayısı, kuruluş dönemindeki dört ülkeden 11 tam üyeye ve 10 ortak ülkeye ulaşmış durumda. Genişleyen yapı, dünya nüfusunun neredeyse yarısını ve küresel ticaretin dörtte birinden fazlasını temsil ediyor. Bu oranlar, grubun ekonomik ve demografik ağırlığının ne denli büyüdüğünü ortaya koyuyor.
Rusya uzmanı Buğra Bekir Işılak, zirvenin Batı’ya meydan okuma anlamına geldiğini değerlendirdi. Işılak, BRICS’in Rusya ve Çin’e Batılı ülkelerin sahip olmadığı diplomatik araçlar sunduğunu ifade etti. Türkiye’ye stratejik özerklik avantajı sağladığını belirten Işılak, Ankara’nın uzun vadede yeni ekonomik seçeneklere sahip olabileceğini kaydetti. Uzmanın değerlendirmesi, zirvenin yalnızca mevcut üyeler için değil, gruba ilgi duyan ülkeler için de bir seçenek alanı oluşturduğunu gösteriyor. Orta Doğu’daki çatışmaların derinleşmesi küresel enerji fiyatlarını yükseltirken, zirve alternatif bir dünya düzeninin sinyalini verdi. Toplantının ana mesajı, Batı merkezli yapıların dışında da işbirliği arayışlarının hız kazandığı yönünde oldu.
