Yapay zekâ modelleri son aylarda daha yetenekli olmanın yanında çok daha küçük, ucuz ve bağımsız hale geldi. Bu değişim, yapay zekânın ayrı bir araç olarak kullanılmasının ötesine geçiyor; otomobillerden ev cihazlarına, iş akışlarından robotlara kadar pek çok sistemin içine sessizce yerleşebileceği bir dönemi işaret ediyor.
Gelişmeleri uzun süre “Yeni model eskisinden daha zeki mi” sorusuyla izledik. Son dönemde bu sorunun tek başına yetersiz kaldığı görülüyor. Modeller aynı anda daha az maliyetle, daha az hesaplama gücüyle ve daha hızlı çalışıyor. Dört eğilim bir araya geldiğinde asıl tablo netleşiyor: Yapay zekâ, elektrik gibi görünmeden birçok ürünün içine gömülebilir.
En dikkat çekici başlık maliyet tarafında. Aynı işi yapan bir model, birkaç yıl öncesine kıyasla çok daha düşük bedelle çalışıyor. Şirketler her sorgunun, her metnin ve her görüntünün işlem maliyetini hesaplıyor. Bu bedeller düşmeye devam ederse, birkaç yıl içinde “Yapay zekâ kullanmak pahalı mı” sorusu anlamını yitirebilir. O noktada yapay zekâ, yalnızca büyük şirketlerin eriştiği pahalı bir araç olmaktan çıkar. Muhasebe yazılımından eğitim uygulamalarına, otomobilden ev sistemlerine kadar sıradan bir özellik haline gelir.
Buradaki kritik nokta şu: Ucuzlayan yapay zekâ tüketimi azaltmaz, tersine patlatır. Elektriğin fiyatı düştüğünde tek bir ampulü daha uzun süre açık tutmakla kalmadık; akımla çalışan yüzlerce farklı aygıt geliştirdik. Yapay zekâda da benzer bir etki beklenebilir. Kullanım arttıkça yeni uygulama alanları doğar, bu alanlar da yeni donanım ve yazılım ihtiyacı yaratır.
Modellerin fiziksel olarak küçülmesi ise işin en çarpıcı kısmı. Burada kastedilen zekânın azalması değil; aynı yeteneğin çok daha dar bir alana sığdırılması. Kısa süre önce tanıtılan 27 milyar parametreli bir model, toplamda yalnızca 5,9 gigabayt boyutundaki bir dosyaya sığdırılabildi. Geliştiricisinin ölçümlerine göre bu model, kendisinden çok daha büyük rakiplerine yakın sonuçlar üretti. Böyle bir sıkıştırma, yapay zekâyı bulut sunucularından çıkarıp cihazların içine taşıyor.
