2025’in son dolunayında Dolunay ve Gelgit Etkisi zirveye çıkıyor; Ay’ın ve Güneş’in hizalanmasıyla okyanuslarda ve yeraltı sularında güçlü çekim kuvvetleri oluşuyor.
Dolunay ve Gelgit Etkisi, Ay’ın ve Güneş’in, Dünya ile aynı hizaya geldiği fazlarda (Yeni Ay ve Dolunay) maksimum seviyeye ulaşır. Bugün gerçekleşecek olan Soğuk Ay dolunayı, okyanuslardaki gelgit olaylarını (met ve cezir) en yüksek seviyeye taşıyacaktır. Bu duruma, Ay’ın Dünya’ya olan kütle çekim kuvveti neden olur.
Gelgit, okyanuslar üzerindeki etkisiyle bilinse de, Ay’ın çekim kuvveti daha az belirgin olsa da yer kabuğu, yeraltı suları ve atmosfer üzerinde de etkiler yaratır. Dolunay ve Gelgit Etkisinin deniz seviyesinde yaratacağı değişimler, kıyı şeritlerinde yaşayan topluluklar için önemlidir.
Okyanuslar ve Hava Durumu
Dolunay, deniz seviyesini yükselten kuvvetli Bahar Gelgitlerini tetikler. Bu durum, özellikle İstanbul Boğazı gibi dar su yollarında akıntıların hızını ve debisini etkileyebilir. Bilim insanları, Ay’ın çekim kuvvetinin hava durumu ve yağış desenleri üzerinde de dolaylı etkileri olabileceğini araştırmaktadır.
Ay’ın normalden daha büyük görünmesi (Ay İllüzyonu), bu fiziksel etkilerin psikolojik algısını artırır. Ancak büyüklük algısı, fiziksel çekim kuvvetini değiştirmez. Dolunay ve Gelgit Etkisi, yılın son dolunayıyla birlikte güçlü bir şekilde gözlemlenecektir. İstanbul Boğazı’ndaki deniz ulaşımı bu akıntılardan etkilenebilir.
Sonuç
Dolunay ve Gelgit Etkisi, Ay’ın Dünya üzerindeki en güçlü fiziksel etkisidir. Soğuk Ay dolunayı, bu kuvveti zirveye taşıyarak okyanuslarda ve denizlerde en yüksek gelgit seviyelerinin gözlemlenmesine neden olacaktır.
